سفرنامه خرامه

در 75 کیلومتری شرق شیراز شهرستان کوچکی قرار گرفته است به نام خرامه که در منطقه ای کوهستانی واقع شده است و آب و هوایی کوهستانی دارد در این فصل از سال که بهار است هنوز  به سر سبزی مناطق دیگر فارس نرسیده است و تازه  برگ های تازه بر تن درخت های انگور  روییده است .جاده قدیمی این شهرستان باریک و از روکش نامناسبی برخوردار است و با خروج از شیراز از سمت منطقه سعدیه  وارد این مسیر پر پیچ و خم می شوید .البته به علت انتقال آرامستان جدید شیراز به این منطقه  جاده جدیدی در حال احداث است که موجب توسعه منطقه خواهد شد همچنین مجموعه باغات گسترده ای در این منطقه وجود دارد که توسط مردم توسعه یافته است و به طرح های فلاحت در فراغت معروف هستند که منطقه را از لحاظ جاذبه های گردشگری ارتقا داده است .در این منطقه می توانید مقدار بسیار زیادی دنبل کوهی که محصولی سرشار از پروتین است و ظاهری شبیه به سیب زمینی دارد پیدا کنید و از درست کردن غذاهای خوشمزه با این ماده مغذی لذت ببرید .

با استفاده از شواهد و اسناد معتبری که در دست است قدمت شهر خرامه و کربال به ۱۵۰۰ سال قبل و به سال ۵۰۰ میلادی برمی گردد. در کتابها و سفرنامه‌هایی از جمله نزهت القلوب، فارسنامه ابن بلخی، المسالک و الممالک، آثار العجم، فارسنامه ناصری، شیرازنامه، معجم البلدان، تاریخ برگزیده، برهان قاطع، تاریخ سرزمینهای فلات شرقی، تاریخ ابن خلدون ودیگر کتب درمورد خرامه و کربال مطالبی نوشته شده‌است.

رودکر (رودخانه کربال) که استخری آن را کروانه Kor vaenaho ذکر کرده‌ و برخی نیز کورش Kurosh خوانده‌اند، در دشت کربال و شمال خرامه روان است، آب آن شیرین ومسیرش از غرب به شرق به پهنای۴۰ متر و عمق ۶ تا ۱۰ متر می‌باشد. ابن جوقل در قرن چهارم هجری این رود را قابل کشتیرانی توصیف کرده وابن بلخی در وصف آن چنین آورده‌است: منبع این رودکر از نواحی کلار Kelar و رودی عاصی است که هیچ جای را آب ندهد الا جاهایی را که بند کرده‌اند. به همین دلیل شش بند به نامهای امیر، فیض آباد، تیلکان، موان، و جهان آباد بر روی آن بسته شده‌. این رود نهایتاً به دریاچه بختگان می‌ریزد.

بنا به روایاتی نام خرامه از خُورمه به معنی خورشید و مه به معنی ماه اخذ شده‌است، فرض دیگر این است که این نام مأخوذ از خورماه که نام روز یازدهم از ماههای ایران است باشد. حتی امروز نیز بعضی از عشایرمنطقه نام این شهر را خورومه Khoromah تلفظ می‌کنند.

همچنین میراثهای باستانی، چون قلعه بهرام گور، چهارطاقی و کاروانسرای جهان آباد قدمت تاریخی این منطقه را بهتر می‌نمایاند. محمد حوافی چنین یادآور می‌شود که یعقوب لیث صفاری بعد از رفتن به فارس و جنگ با ابن واصل، قلعه خرامه را گرفت وچهل هزار بار درم که در آن قلعه بود بدست آورد. پناه بردن وزیر امیر منصور به این قلعه در واقع، کالیجار که ترکان قصر تاراج اموال وی را داشته‌اند به اهمیت موقعیت سوق الجیشی آن می‌افزاید. این قلعه که تا چند سال اخیر محل سکونت دهها خانوار بود به صورت تلی دست ریز با ارتفاع بیش از ۱۰ متر از خاک رس، توسط شهرداری تخریب شد و آثاری از خانه‌های روی آن برجای نماند. یکی از آثار تاریخی منطقه که از زمان ساسانیان برجا مانده و در فاصله ۵۰۰ متری مغرب خرامه قرار دارد بنای آتشکده‌ای است که در محل به چهارطاقی گبران معروف است که از نظر ساختمان گنبد و کاربندی تا حدودی شبیه آتشکده بهرام است.

توجه خاص سردمداران دیالمه در ترمیم بندهای عصر ساسانیان در مسیر تنها رود عاصی کربال دلالت بر عمارات فراوانی ونفوسی می‌کند که درکناره‌های این رود می‌زیسته‌اند. از آثار باقی مانده این عصر بند امیر است که به وسیله عضدالدوله دیلمی ترمیم شده‌است. صدمه دیدن بعضی ازبندهای رود که نظر سلاجقه را نیز به خود جلب کرده‌است، چنانچه بند قصار gesar یا فیض آباد به وسیله اتابک چاولی از امرای محمدبن ملکشاه درحدود سال ۵۰۶ ترمیم می‌شود و بنام وی فخرستان نام می‌گیرد.

از دیگر بناهای سلجوقیان کاروانسرای خان کت Xane - Ket یا کاروانسرای دیودان در نزدیکیهای دریاچه بختگان می‌باشد که سبک معماری آن را مربوط به این دوره دانسته‌اند و مسیر قدیم جنوب به مرکز یعنی از کرمان به شیراز، تهران واصفهان از روی این کاروانسرا عبور می‌کرده‌است. چنانکه درزمان استعمار انگلیس آثاری چون پل انگلیسی‌ها که از این مسیر برای لشکرکشی به مرکزایران وشیراز استفاده می‌کرده‌اند به جا مانده‌است. این کاروانسرا به علت عدم رسیدگی اکنون ویران گشته و درحال نابودی است. (کاروانسرای دیودان).

صفویان که بیشترین همت آنان، عمران و آبادی بلاد بود، علاوه بر اینکه برروی «کر»پلی در زمان امام قلی خان والی فارس مشهور به پل خان بنا کرده‌اند، درشهر خرامه نیز ردپایی از خود به جا گذاشته‌اند. بنای حمامی مشهور به حمام کهنه به آنها نسبت داده شده و چنین حدس زده‌اند که این حمام همزمان با حمام گنجعلی خان درکرمان ساخته شده‌است. همزمان با احداث حمام کهنه، نهال درختان باغ مصفایی مشهور به باغ خان bage-Xan کاشته شده‌است. این باغ با وسعت حدود ۱۲هکتار درقسمت شمال خرامه خارج از حصار قدیمی واقع گردیده‌است. درابتدا انواع درختان، گل و سرو و توت و غیره درآن وجود داشته‌است اما امروزه تنها فقط قطار سروهای آن به جای مانده که بیش از یک سوم این سروهای بلند درحال خشک شدن است.

نصیرالملک از رجال فارس دریکی از مراجعاتش به خرامه، حصاری دور شهر احداث می‌کند که ارتفاع آن ۷ متر و ضخامت آن ۲/۵ متر و طول آن ۲۰۵۰ متر بوده و چهار دروازه به نامهای کربالی (Korbali)، قبله‌ای (qeblei) کرمانی (Kermani) و باغی (bagi) درجهات جغرافیایی آن قرار داشته و برجهایی جهت دیده بانی و کشیک شبانه این حصار را مزین می‌نموده‌است. نصیرالملک برای رتق وفتق امور جاریه، دستور به ساختن مکانی مشهور به نام عمارت می‌دهد. این ساختمان محل تجمع مردم و رفع مشکلاتشان با نامیان و مالکان بوده‌است. این بنا که درقسمت جنوبی حصار قدیمی و درکنار دروازه قبله‌ای قرار داشته که امروزه بر اثر بی توجهی افرادی ویران گشته و تبدیل به ساختمانهای مسکونی گشته‌است.

اقتصادمنطقه برپايه كشاورزي خصوصا برنج كاري وگندم وسيفي جات مي باشدكه در سالهاي اخير بعلت خشك سالي وايجاد سدهايي در مسير رود كر برنج كاري وكشاورزي هايي كه نياز به آب زياد دارندكنار گذاشته شده است.
گندم كاري منطقه در سالهاي پرآب در سطح استان مقام اول يا دوم را طي سالهاي متمادي در اختيار داشته كه اكنون بدلايل ذكر شده توليد گندم نيز با كاهش چشم گيري روبرو شده ودرنتيجه وضعيت اقتصادي كشاورزان خصوصا روستا نشينان را دچار مشكل نموده است.
عده ي زيادي از روستاييان به دليل نبود امكاناتي چون راه مناسب وآب آشاميدني و... مجبور به مهاجرت به شهرهاي خرامه ، شيراز، مرودشت،ارسنجان و ... شده اند.

 

نکات مفید برای سفر به جزیره کیش با وسیله شخصی

مراحل ورود خودروهاي سواري به جزيره كيش

1- تكميل فرم اظهارنامه گمركي: در اين مرحله ارائه كارت شناسايي خودرو از سوي مالك الزاميست.
2- پرداخت عوارض ورودي به جزيره كيش (مندرج در پشت اعلاميه ورود موقت خودرو)
3- اخذ عدم خلافي خودرو از دفتر اجرائيات بندرگاه كيش: در اين مرحله ارائه اصل فيش پرداختي عوارض ورودي و همچنين ارائه اصل فيش پرداختي جرايم احتمالي رانندگي الزامي است
4- تنظيم برنامه سفر با ساعت و تاريخ بليط برگشت كشتي.

نكات مهم:
رانندگان عزيز دقت فرمايند كليه مراحل فوق در محل درب شرقي بندرگاه كيش انجام پذير خواهد بود، لذا به منظور تسهيل در امور به گونه*اي برنامه*ريزي شود تا حداقل دو ساعت قبل از ساعت حركت كشتي نسبت به انجام مراحل 1 الي 3 در كمال آرامش و دقت لازم صورت پذيرد.
به منظور تسريع در امور، رانندگان گرامي دقت داشته باشند انجام مراحل فوق*الذكر تنها براي آن دسته از رانندگاني است كه بليط برگشت همان روز و ساعت مقرر را در دست داشته باشند. بنابراين از مراجعه حضوري به ادارات مذكور جهت انجام امورات كاپوتاژ در ديگر تاريخ*ها و ساعات جداً خودداري شود.

مقررات بندرگاهي
مسافرين محترم، ضمن آرزوي سفري خوش، توجه همگان را به رعايت نكات ذيل جلب مي*نماييم:

1- هنگام ورود به جزيره كيش با همراه داشتن مدارك شناسايي معتبر، مقصد سفر خود را با مراجعه به باجه فروش بليط تعيين نماييد.
2- از همراه داشتن كالاي ممنوعه به هنگام ورود و خروج از كيش برابر مقررات گمرك جمهوري اسلامي ايران جداً خودداري فرماييد.
3- مسافرين هنگام ورود به بندرگاه، چنانچه كالاي نيازمند به ثبت گمرك (مانند دوربين فيلمبرداري حرفه*اي) به همراه دارند، قبل از ترك سالن ورودي مراتب را به گمرك اطلاع دهند تا اقدام لازم جهت ثبت و تطبيق در برگشت معمول گردد.
4- مسافرين بايستي قبل از خروج از جزيره كيش درخصوص دريافت اطلاعات لازم از گمرك جهت خريد كالا به لحاظ عدم امكان خروج برخي از كالاها از جزيره (تلويزيون، كولر، يخچال، فريزر و ...) اقدام نمايند.
5- رانندگان عزيز قبل از سفر به جزيره كيش، اطلاعات لازم درخصوص رعايت قوانين راهنمايي و رانندگي را دريافت و نسبت به اجراي دقيق آن كوشا باشند.
6- هر*گونه كالاي خريداري شده را به ارزيابان گمرك اظهار نموده و از اختفا يا جاسازي كالا و همچنين عبور كالا از مسيرهاي غير*گمركي خودداري نمايند.
7- مسافريني كه حيوان زنده به همراه دارند بايد شناسنامه و اسناد مربوط به دامپزشكي و قرنطينه*اي آن را به همراه داشته، به مراجع ذيصلاح ارائه و موارد بهداشتي را رعايت فرمايند.
8- همراه داشتن هرگونه وسيله گازسوز (خوراك*پزي) به داخل كشتي، منوط به هماهنگي و تحويل آن به سرملوان شناور مي*باشد.
9- مؤكداً توصيه مي*شود، خانم*هاي باردار پس از كسب مجوز از پزشك مربوطه و مشورت با كاپيتان كشتي (با توجه به شرايط جوي زمان سفر) سفر دريايي داشته باشند.
10- مسافريني كه داراي ناراحتي قلبي و تنفسي مي*باشند قبل از سوار شدن، مسئولين شناور را از بيماري خود مطلع نمايند.
11- هنگام سوار شدن به شناور و پياده شدن از آن، ضمن رعايت نوبت، از اطفال و سالمندان مواظبت گردد.
12- همكاري با كاركنان شناور و رعايت نكات ايمني، سفري آرام و بي*خطر را براي شما به ارمغان خواهد آورد.
13- به هنگام ورود خودرو به جزيره كيش، به همراه داشتن كارت معاينه فني معتبر خودرو، اصل و كپي كارت شناسايي خودرو و اصل و كپي گواهينامه راننده الزاميست.
14- رانندگان محترم به جهت محدوديت تأمين سوخت سوخت در جزيره كيش، نسبت به پر بودن باك بنزين خودروي خود اطمينان حاصل نماييد.

مقررات راهنمايي و رانندگي

1. در تمامي خيابانهاي جزيره عملكرد شما بوسيله دوربين هاي كنترل سرعت، بازرسان و عوامل نامحسوس كنترل مي شود، بديهي است سرعت خودروها بايد برابر تابلوهاي نصب شده باشد و سرعت بالاتر از آن بطور خودكار در سيستم اجرائيات پليس راهنمايي و رانندگي ثبت مي گردد، و با توجه به اينكه قبوض خلاصي صادره صرفاً مختص جزيره كيش بوده و در ديگر نقاط كشور قابل پرداخت نمي باشد، ترخيص و خارج نمودن خودرو از جزيره منوط به تسويه برگ جريمه ها و مبالغ خلافي در سيستم اجرائيات راهنمايي و رانندگي كيش خواهد بود.

2. با توجه به رطوبت بالاي هوا و تأثير منفي آن بر سيستم ترمز خودرو و لغزندگي معابر در حفظ فاصله مناسب از وسيله نقليه جلو دقت لازم را اعمال نموده و هميسه با سرعت مطمئن حركت نماييد.

3. در جهت حفظ آرامش ساكنين و مسافرين از بوق زدن در تمامي معابر جزيره موكداً خودداري نماييد.

4. خودروها در خيابانها بين خطوط حركت نموده و براي تغيير از يك خط به خط ديگر با چراغ راهنما مسير خود را مشخص كنند.

5. در جزيره كيش به علت اعتماد به فهم و درك بالاي ساكنين و رانندگان، تمامي سرعت گيرهاي موجود در معابر جمع آوري گرديده است در نتيجه هيچ گونه مانعي در مسير تردد خودروها قرار ندارد. لذا در صورت عدم رعايت مقررات و احتياط، بروز تصادف غير قابل اجتناب مي باشد.

6. استفاده از كمربند ايمني براي تمامي سرنشينان اجباري است.

7. به علائم راهنمايي و رانندگي در سطح جزيره كيش توجه نموده و با سرعت مجاز بين خطوط حركت نماييد.

8. راننده خودرو مي بايست در حين رانندگي از مسائل و مباحثي كه موجب عدم تمركز مي گردد پرهيز نمايد.

9. رانندگاني كه قصد گردش به چپ يا راست و يا توقف را دارند بايد با روشن نمودن راهنما از فاصله يكصد متري مسير خود را مشخص نمايند.

10. با مأمورين راهنمايي و رانندگي كه جهت برقراري نظم عبور و مرور در سطح جزيره زيباي كيش تلاش مي كنند همكاري نماييد.

چنانچه با خودروي شخصي به كيش سفر مي كنيد و در نظر داريد از كمپينگ هاي چادري استفاده كنيد به خاطر داشته باشيد

چادر زدن در حاشيه خيابانها و سواحل كيش ممنوع بوده و محل هاي مخصوص با امكانات جانبي براي اسكان چادري فراهم است.

سرويس حمل و نقل به مراكز شهري از محل هاي اسكان چادري چهارگانه فراهم است.

بخاطر داشته باشيد شرايط جوي جزيره كيش متغير است بنابراين لازم است هنگام طوفاني شدن دريا و عدم خروج شناورها، صبور بوده و پيش بيني لازم را بنماييد.

استعمال دخانيات در اماكن عمومي حتي در بازارها ممنوع بوده و براي افراد سيگاري اماكن خاصي در نظر گرفته شده است.

مراقب كودكان و كهنسالان باشيد.

زباله هاي خود را پراكنده نكنيد و آنها را در كيسه اي جمع آوري و بدرون سطل هاي زباله بگذاريد.

آب سيستمهاي آبياري فضاي سبز آشاميدني نيست.

پخت و پز در سواحل و پارك ها، معابر و اماكن عمومي كيش ممنوع بوده و براي پخت كباب نيز منقل هاي سنگي در پارك ها و سواحل تعبيه شده است.

تعويض روغن و تعمير خودرو در حاشيه خيابانها، پاركينگ ها و نقاط غير از تعميرگاه هاي مجاز ممنوع بوده و پيگرد قانوني دارد.

بمنظور رفاه حال خود در هنگام خروج از جزيره كيش، حتماً اطلاعات لازم جهت حداكثر سقف مجاز خريد از سوي گمرك را كسب نماييد.

سوخت خودروها
با توجه به اينكه نسبت به تعداد خودروهاي كيش تنها دو ايستگاه پمپ بنزين در جزيره وجود دارد ،مسافرين گرامي كه قصد سفر با خودرو را دارند به خاطر داشته باشند
1- حتي الامكان با باك پر وارد جزيره كيش شوند
2- براي تردد در مسيرهاي كوتاه از خودرو خود استفاده ننمايند.
3- از ذخيره بنزين در گالن وحمل آن درخودرو جدا خودداري نمايند.
4- با توجه به 24 ساعته بودن ايستگاههاي پمپ بنزين ، در ساعات خلوت براي تهيه سوخت اقدام نمايند.
5- درصورت استفاده از كارت سوخت از آن مراقبت نمايند .
6- از انتقال سوخت از خودرو به خودرو ديگر جدا پرهيز نماييد.

درمان عقرب گزیدگی در سفر

کشور ایران دارای مناطق مختلفی است و گزش یکی از مواردی است که در سفر ممکن است پیش بیاید و برای جلوگیری از آسیب های بیشتر لازم است تا  قبل از رسیدن به پزشك، درمان اولیه را انجام دهیم.

 عقرب در مناطق گرم خشك در پناه سنگ ها، صخره ها، الوارها و حتی كفش انسان پنهان می شود و فعالیت خود را شبها شروع می كند.گزمن كلیه عقرب ها سمی و اثر آن در كودكان خطر ناكتر است .سم به وسیله نیش عقرب كه درانتهاب دم آن قرار گرفته ببدن انسان تزریق می شود.

علایم عقرب گزیدگی به صورت درد در محل گزش، ایجاد هاله قرمز دور محل نیش، سیاه شدن محل گزیده شده و دربعضی موارد تراوش خونابه از محل گزش، ریزش آب دهان، آب ریزش از چشم و بینی، عطسه، عرق، حالت سرگیجه ولرز، استفراغ،‌سر درد، رنگ پریدگی، كند شدن نبض، گشاد شدن مردمك چشم ها ، خستگی و بالاخره بی هوشی بروز می كند كه ممكن است با خفگی به مرگ منجر شود.

اقدامات اوليه در عقرب گزيدگي:

 

- ارزيابي صحنه حادثه ، كنترل علايم حياتي مصدوم ، ABC و ...

 

- بي حركت نگه داشتن مصدوم و ثابت كردن عضو گزيده  ، خارج كردن ساعت و زيور آلات مصدوم

 

- كمپرس سرد

در برخي از كتب بستن بالاي محل گزش با هدف تاخير در جذب سم توصيه شده است . براي اين كار بايد :1-  از پارچه , باند يا يك وسيله ي مناسب ديگر با عرض حداقل چهار تا پنج سانتي متر استفاده كنيد .

2-  پارچه , باند يا وسيله مورد نظر را حدود پنج سانتي متر بالاتر از محل گزش ( يعني قسمتي از اندام كه به تنه مصدوم نزديك تر است ) ببنديد .

3-  پارچه يا باند بايد به حدي محكم بسته شود كه تنها باعث كندشدن جريان لنف و خون سياهرگي در اندام مربوطه گردد . توجه داشته باشيد كه اين كار به هيچ وجه نبايد باعث اخلال در جريان خون سرخرگي اندام مبتلا گردد . به اين منظور , پارچه يا باند بايد به صورتي بسته شود كه يك انگشت به راحتي از زير آن عبور كند و همچنين باعث قطع نبض در نقاط انتهايي اندام مبتلا نگردد.

به ياد داشته باشيد كه علايم گزيدگي با عقرب " گارديم " در ابتدا بسيار خفيف و ناچيز است و همين مسئله اغلب باعث عدم مراجعه به موقع فرد به مراكز درماني مي گردد . اما مراجعه به مراكز درماني لازم و ضروري است و تاخير مي تواند منجر به بروز علايم مختلف مسموميت , از بين رفتن بافت هاي بدن در محل گزش شود.

سفر نامه کازرون

در 120 کیلومتری غرب شیراز شهرستان کازرون قرار گرفته است که  این شهر در دشتی مابین دو رشته کوه قرار گرفته است و جاذبه های طبیعی و تاریخی بسیار زیادی دارد 

کازرون دارای دو مسیر قذیم و جدید است که  از روستایی به نام دشت ارژن از یکدیگر جدا میشوند مسیر قدیمی  که به مسیر تنگ ابولحیات معروف است  جاده ای است کوهستانی و پر پیچ و خم که مناظر بسیار زیبایی دارد که در شکل فوق به رنگ آبی کمرنگ نشان داده شده است و مسیر جدید که به رنگ قرمز نشان داده شده است نیز از منطقه دشت برم و منطقه گل زردک می گذرد هم دارای مناظر طبیعی بسیار زیباست پیشنهاد میکنم یکی از دو مسیر را برای رفت و دیگری را برای برگشت انتخاب کنید تا از مناظر هر دو مسیر لذت ببرید .مردم این شهر دارای گویشی بسیار دلنشین و گرم هستند و از دیر باز  به مهمان نوازی معروف بوده اند در سال های اخیر به علت خشکسالی های متعدد  اکثر مناظر طبیعی شهرستان با نقصان مواجه شده اند اما با این وجود باز هم گردشگران زیادی برای دیدن مناظر سر سبز و زیبای این شهرستان به آن سفر می کنند . این شهر بار ها به خاطر زلزله ویران شده است و دوباره ساخته شده .این شهر از مراکز مهم توسعه علم در دوران طلایی اسلام بوده و صوفیان زیادی را پذیرا بوده است .

کازرون در زمان  ساسانیان متشکل از سه ده نورد، دریست و  راهبان بود که روی هم رفته به آن‌ها شهر بلدالعتیق (شهر کهنه) گفته می‌شد. در زمان شیخ ابواسحاق کازرونی از عرفای بزرگ قرن چهارم و پنجم با ساخت مسجد جامع مرشدی و توسعه این سه ده شهر کازرون به وجود آمد. پس از حمله اعراب، بیشاپوری‌ها به منطقه‌ای به نام جدس که یکی از روستاهای شمال کازرون امروزی است، مهاجرت می‌کنند. پس از آن به گازرگاه و سپس به کازرون مهاجرت می‌کنند. کازرون در دوره هخامنشیان به گازرا شهرت داشته‌است. در زمان ساسانیان توسط شاپور اول از نو ساخته شد. 

نام شهر تاریخی کازرون، از گازران و گازرون گرفته شده‌است، زیرا در زمان دیلمیان که کارخانه‌های پارچه‌بافی در کازرون پارچه‌های توزی و دبیکی را می‌بافت و صادر می‌کرد، دوازده هزار گازر یعنی شویندگان الیاف کتان، در این شهر زندگی می‌کردند و به همین جهت این شهر به شهر گازران یعنی شهر گازرها معروف شده بود که نام گازران در بعضی متون به صورت گازران و کازران آمده‌است. گازران در تلفظ به صورت گازرون و کازرون تحریف یافت و اکنون نام کازرون باقی مانده‌است. در بعضی کتب گازرات نیز آمده‌است. کازرون به واسطه تولید پارچه‌های مرغوب با شهر دمیاط مصر رقابت می‌کرده و به همین جهت به دمیاط عجم نیز مشهور است. برخی ازاهالی کازرون نیز به‌طور عامیانه وجه تسمیه کازرون را از کوه زرّان می‌دانند و معتقدند چون کوه‌های آن به خاطر داشتـن درختان و ثـمرات جنگلی، زر خیز است، آن را کوه زرّان نامیده و به صورت کازرون تحریف یافته که ریشه تاریـخی ندارد و تنها در اعتقاد برخی از مردم چنین وجه تسمیه‌ای بیان شده‌است.

در پهنه شهرستان کازرون آثار تاریخی زیادی وجود دارد. بیشترین آثار این منطقه مربوط به دوره ساسانی است. این احتمال وجود دارد که هیچ کجای سرزمینایران این اندازه آثار مربوط به دوره ساسانی را در بر نداشته باشد. بزرگ‌ترین و تنها مجسمه سنگی دوره ساسانی، مجسمه شاپور اول واقع در غار شاپور(بزرگترین مجسمه عصر باستان ایران)، ۹ نقش برجسته از ۳۰ نقش برجسته دوره ساسانی، شهر تاریخی بیشاپور (به زودی به عنوان سیزدهمین اثر ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت می‌شود)، بزرگ‌ترین کتیبه دیواری عهد ساسانی معروف به کتیبه کرتیر به طول۵٫۲۰ متر و عرض ۲٫۷۰ متر، معبد آناهیتا (الهه آب)، آتشکده‌های متعدد، عبور جاده شاهی از این دیار و آثار ارزشمند دیگر، همه و همه حکایت از تاریخ کهن این شهرستان دارد.

 تفرجگاه های زیادی در اطراف کازرون وجود دارد که محل تفریح  مسافران است .در مدت نوروز اکثر مدارس این شهرستان به عنوان محل اقامت اماده  اقامت مسافران هستند البته این شهر دارای یک هتل به نام بیشابور هم هست  که  میتوانید برای رزرو مکتن اقامتی هملهنگ نمایید .هوای کازرون گرم و معتدل است و در  ماههای خرداد تا شهریور بسیار گرم میباشد که پیشنهاد نمیکنم در این ماهها به این شهر سفر کنید .

از جاذبه‌های شهرستان کازرون می‌توان به شهر تاریخی بیشاپور، امامزاده سید حسین، تنگ تیکاب، دشت‌های جنوب شهر کازرون، باغ نظر، و مجسمه شاپور اول اشاره کرد. چشمه ساسان که مناظر طبیعی ارزشمندی در پیرامون آن وجود دارد و غارهای تاریخی چون غار تنگ چوگان که مجسمهٔ حجاری شدهٔ شاپور اول در آن قرار دارد، از جاذبه‌های طبیعی شهرستان کازرون به شمار می‌آیند. نقش شاپور که از بقایای شهری آباد بر جای مانده و ویرانه‌های شهر بیشاپور کازرون که به همت شاپور اول ساخته شده و کاخ‌ها و بناهای بسیاری داشته، به همراه چندین اثر مذهبی و تاریخی دیگر که قدمت بیش تر آن‌ها به دوره‌های باستانی می‌رسند، از مهم‌ترین دیدنی‌های شهرستان کازرون به شمار می‌آیند.روستای مشتان درای جاذبه های پنهانی است که ر فصل زمستان و بهار خیره کننده است. در بخش خشت و کنارتخته شهرها و روستاهای زیادی قرار دارد که می‌توان به برخی از آنها اشاره کرد: خشت، کنارتخته، بورکی(اولی وسطی بالایی)، امامزاده علی(ع)، کمارج، بورکی آغالی، بزین، ترک آباد، تل(مافی آباد)، گوریگاه، خواجه جمالی و... در بخش خشت جاذبه‌های دیدنی عبارتند از: باغستان‌ها و نخلستان‌ها و مناطق تفریحی در امامزاده علی(ع): شاه نشین که دارای یک آبشار بسیار زیبا نیز می‌باشد و در پشت آن منطقه‌ای باز در بین کوه که بسیار سر سبز می‌باشد. در بورکی وسطی: دره هرمز که شامل یک قلعهٔ تاریخی از دورهٔ کیان به پادشاهی پور کیان وجود دارد که البته بدون امکانات کوهنوردی رفتن به آنجا محال می‌باشد. روستای تاریخی بورکی در قبل از اسلام به پور کیان شهرت داشته که با حملهٔ اعراب و مشکل ایشان در تلفظ حرف «پ» به بور کیان خوانده می‌شده و در اثر مرور زمان و تغییر گویش‌ها به بورکی تغییر نام یافته‌است. همچنین در دره هرمز آب رودخانه فصلی جریان دارد وآثار سنگ تراشی در آن ملاحضه می‌گردد.

مرکبات سوغات اصلی این شهر است که میتوانید بهترین های آن را در این شهر بیابید محصولات معروف دیگر این شهرستان انار  و نواع صیفی جات است که می توایند در هر فصل سال آنها را بیابید .

سفر نامه دوان

در 12 کیلومتری شمال کازرون روستایی کهن واقع شده است به نام دوان ،دوان یا به گویش محلی دوون، از زمان اردوان شاه وجود داشته که البته تا زمان جمشید جم اهالی آن متفرق بودند و پس از آن، به درخواست جمشید دور هم جمع می‌شوند. از ویژگی های مهم این روستا این است که می توانید در آن گویش کهن فارسی را بشنوید 

اقتصاد روستای دوان همواره بر پایه کشاورزی و الگوهای متداول تولید اقتصادی سیستم فئودالی بوده است و این سیستم برای نخستین بار در ایران در آغاز قرن بیستم منسوخ شد و در نتیجه دوانی ها کشاورزان مستقلی شدند و تولیدات عمده آنها بعضاً انجیر، انگور و حبوبات بوده است.

در گذشته دسترسی به روستای دوان به سبب نبود راه های ارتباطی به سختی صورت می‌گرفت. مردم دوان نیز مانند سایر مناطق کشور دارای آداب و رسوم مختلفی بوده که این آداب و رسوم نیز در طول سال‌ها تحت تاثیر فرهنگ سایر مناطق قرار گرفته و اصالت خود را از دست داده است.

بنايي كه كمتر در متون منتشر شده از آن نام برده شده و حتي عليرغم تمامي شايستگيش از ثبت در فهرست آثار ملي ايران نيز باز مانده است، در ارتفاعات بالاي كوه‌هاي دوان واقع شده و به "قلعه‌ي دختر" معروف مي‌باشد. اين بنا بر روي يكي از ارتفاعات بلند رشته كوه‌هاي شمالي كازرون و مشرف به دشت وسيع اين شهرستان واقع شده است. بيان دقيق قدمت آن نيازمند حضور كارشناسان ميراث‌فرهنگي و حفاري دقيق منطقه است، اما با در نظر گرفتن شواهد حداقلي كه از مدفون شدن در خاك در امان مانده‌اند (مانند ديواره‌هاي دور قلعه، خورده سفال‌هاي درون آن، ديواره‌ها و نوع بناهاي ساخته شده درون قلعه، ملات به كار رفته در بنا و...) مي‌توان فرض اوليه را بر ساساني بودن آن قرار داد. (بيان قدمت و كاربري دقيق اين قلعه منوط به پژوهش و كاوش كارشناسان و متخصصين حوضه‌ي ميراث‌فرهنگي مي‌باشد.) عدم توجه حفاظتي و علمي (نبود يا پايين بودن مطالعه پيرامون آن) بعلاوه كاوش‌هاي غيرمجاز منجر به وارد آمدن صدمات فراواني به اين قلعه‌ي تاريخي شده است.

 

وجه تسميه دختر جهت نامگذاري قلعه‌هاي دختر:

يكي از نظريه‌هايي كه پيرامون نامگذاري قلعه‌هاي دختر در ايران مطرح مي‌شود، مربوط به ديد فرهنگي ايرانيان به دخترهاست. همانطور كه مي‌دانيم دختر در فرهنگ ايراني به عنوان موجودي بكر و دست‌نيافتني قلمداد مي‌شود. قلعه و يا دژهايي را هم كه بر روي كوه‌ها و يا تپه‌ها بنا شده و دسترسي به آنها به هر نحو با مشكل امكانپذير بوده به نام قلعه‌ي دختر نامگذاري مي‌شده‌ است.

نظريه‌هاي مختلف ديگري نيز پيرامون نامگذاري اين اماكن به نام دختر وجود دارد كه اگر فرصتي بود در بخشي ديگر به آنها نيز خواهم پرداخت.

 

مسيردستيابي:

از روستاي دوان راه‌هاي متعددي جهت دسترسي به ارتفاعات بالاي كوه‌هاي آن وجود دارد. يكي از اين راه‌ها كه در قسمت شرقي آن واقع شده است، مسيري مارلو است كه از ميان تاكستان‌هاي معروف اين روستا عبور كرده و پس از طي مسيري حدوداً سه ساعته شما را به قلعه‌ي زيباي دختر روستاي دوان مي‌رساند.

.این روستا به علت ساختار پلکانی که ناشی از کوهستانی بودن منطقه است به ماسوله فارس مشهور شده است.  از جمله محصولات مهم این  روستا انگور است که از ارقام مختلف می باشد . تفریحاتی که یمتوان در این منطقه از آنها بهره برد شکار ،اردو زنی و کو هپیمایی است

دامنه های زیبای این منطقه دارای غار های زیبا و دشت های پر از گل است که اردو زدن در فصل بهار را واقعا دلپذیر می کند .

سفرنامه زنجیران

روستای زنجیران در فاصله ۶۵کیلو متری جنوب غربی شیراز واقع شده است. این روستا در یکی از گسل های فعال واقع شده و منطقه پر از آبشار و ردخانه های زیبا است . اینآبها در نهایت به رودخانه فیروز آباد ریخته و به دریاچه سد تنگاب سرازیر می شود . این روستا در زلزله های متعددی خسارت دیده و در آخرین زلزله که مربوط به 18 سال قبل است به طور کامل ویران شد .زندگی مردم این روستا بسیار ساده و به دور از اکثر مظاهر شهری است که منجر به آرامشی وصف ناشدنی می شود . در اطراف این روستا  رشته كوه سپيدار قرار گرفته که از قله هايي كه ارتفاع اكثر آنها بيش از 2300متر است   تشكيل يافته و بلندترين قله آن به ارتفاع 3167 متر در 30 كيلومتري شرق ميمند قرار دارد. اين كوه تقريبا دنباله كوه سبزپوشان شيراز است و داراي جنگل و منابع طبيعي فراواني است. ارتفاعات آن در زمستانها پوشيده از برف مي باشد كه سفره هاي آبي مناطق ميمند و خفر جهرم را تأمين مي كند. علت نامگذاري آن به سفيدار نيز گويا سفيدپوش بودن زمستاني آن است. روستاهاي موك، زنجيران، تنگريز و گنك از بخش ميمند در دامنه جنوبي آن و روستاهاي تادوان، باغ كبير، سالاري و راهگان از بخش كرديان جهرم در دامنه شرقي آن و روستاهاي كته، فشان، برايجان، آبسرد، كرفت، شاخون و نعمت‌آباد از بخش خفر جهرم در دامنه شمالي اين كوه قرار دارند. راه اتومبيل‌رو شيراز به جهرم تقريبا در دامنه شمالي اين رشته كوه عبور مي كند و رودخانه قره‌آغاچ نيز پس از طي دامنه شمالي در روستاي تادوان دامنه شرقي را دور زده و بخشي از دامنه جنوبي آنرا تا حدود روستاي باغ كبير مي پيمايد. سابقاً اين كوه داراي منابع گياهي و حيواني فراواني بوده كه متأسفانه امروز شديدا كاهش يافته است و در حال حاضر بيشتر منابع طبيعي اين كوه حفاظت شده است. در ارتفاع 3000 متري اين كوه چشمه آبي به نام آب سفيدار وجود دارد كه داراي يك مسير خاكي ماشين رو از طريق روستاي تنگريز ميمند است. ما در سفر به  این روستا در دشت موک  اردو زدیم و 5 روز را به دور از هر گونه مظاهر شهری سپری کردیم  پیشنهاد میکنم هر مدت یه بار این نوع سفر و اردو رو تجربه کنید و از  طبیعت لذت ببرید . غذای طبیعی،شیر بز ،ماست محلی ،گوشت تازه کبابی ،سبزی های معطر کوهی ،چای روی آتش  ...

سفر نامه فراشبند

فراشبند شهرستانی کوچک در 172 کیلومتری شیراز واقع است و از جمله مکان های  مهم تمرکز تمدن ساسانی بوده است بعد از طی مسافتی کوتاه و عبور از  گردنه های مابین فیروز آباد و فراشبند به این شهرستان میرسیم که از دور با نخل های سر به آسمان کشیده مشخص شده اند   محصول خرمای این شهرستان بسیار معروف و دارای نمونه ها و ارقام مختلف است در این شهرستان بقایای 10 آتشکده ساسانی وجود دارد که البته در خصوص  اطلاع رسانی و محوطه سازی این مناطق گردشگری هیچ کاری به عمل نیامده است  در کل شهرستان یه پارک وجود داره که وقای مسافر های نوروزی میرسن دیگه جای سوزن انداختن نیست ..البته نخلستان های اطراف هم جای خوبی برای نشستن و استراحت هست که البته مسئله نظافت و پاکیزگی هم از جمله مشکلات این نخلستان هاست ...به هر حال از جاذبه های دیگه این شهرستان امامزاده ای به نام آقام شهید است که در بین مردم بسیار معروف و دارای کرامات زیادی است که در نزدیکی منابع گاز عظیم این منطقه قرار گرفته است و داریا رودخانه و مهمانسرا و منطقه گردشگری است که  مسافران می توانند در این مکان منزل بگیرند البته از اواسط فروردین این منطقه بسیار گرم می شود و فصل تابستان خیلی زود شروع می شود .

زبان بومی مردم فراشبند آمیخته‌ای از زبانهای فارسی کهن و لری (بختیاری- لکی) ممسنی و کهگیلویه‌ای است. زبان ترکی نیز در میان عشایر منطقه وجود دارد که پس از زبان فارسی در مرتبه دوم قرار دارد.

جمعیت فراشبند ترکیبی از طوایف مختلف لر، ترک و فارس است قریب به ۲۵ هزار نفر از عشایر کوچ‌رو ایل قشقایی هر ساله بمدت ۷ الی ۸ ماه در مراتع فراشبند سکونت دارند. طوایف گوناگونی از قوم لر از جمله نوبنجانی، قلعه سفیدی (نوشادی)، لر بختاری، اسماعیلیان، سادات فهلیانی، سارویی، دشتی، تعجب، قاسمیان، عوضی، حسینی، داستانی، حق شناس، کریم پور، حسانی، میراحمدی، جلالی وجود دارند که قسمت اعظم مردم منطقه را تشکیل می‌دهد مابقی جمعیت شهرستان را فارس‌ها (پارس ها) تشکیل می‌دهند.

پیشنهاد میکنم برای مسافرت به این شهرستان حتما امکانات مناسب اسکان مثل چادر را همراه داشته باشید و موقع برگشتن از این شهرستان خرما را به عنوان سوغات همراه ببرید  علاوه بر این می توانید با همراهی افراد محلی و با استفاده از موتور های کراس و مسابقه ای در این منطقه از لذت موتور سواری رالی بهره ببرید .

سفرنامه فیروزآباد

 در 110 کیلومتری جنوب شرق شیراز شهری قرار دارد به ام فیروز آباد که زمانی محل شکل گیری سلسله ساسانیان بوده است  فارس همواره به عنوان موقعیت راهبردی خود و به دلیل وجود خاندان های با نفوذ و امکان تسلط سریع به شاهراههای اقتصادی مانند دریا و جاده ها محل تشکیل حکومت های موفق و بزرگ بوده است حکومتی مانند هخامنشیان ،ساسانیان ،آل بویه ،سلسله زندیه و غیره ... فیروز آباد  به عنوان یکی از محل های تشکیل و راه اندازی سلسله ساسانیان شناخته شده است  این شهرستان جمعیت بسیار زیادی از قوم ترک و تیره قشقایی را در خود جای داده است و بخش عمده جمعیت آن هم اکنون عشایر می باشند در این منطقه اقتصاد بر مبنای دامچروری و کشاورزی بنیان گذاشته شده است  و فعالیت های تجاری و تولیدی  این منطقه بسیار محدود است این منطقه که در منتها الیه  کوههای زاگرس قرار دارد دارای مناظر و جاذبه های طبیعی بسیار زیبایی است از جمله تنگ زنجیران که مناظر بسیار زیبایی از رود ها و آبشار ها را در یک منطقه با پوشش درختان زاگرس را ایجاد نموده است سد تنگاب در نزدیکی فیروز آباد نیز مناظر بسیار زیبایی را به وجود آورده است .

ما در این سفر 5 کیلوکتری فیروز آباد به سمت مغرب تغییر مسیر داده و به سمت منطقه تاریخی کاخ اردشیر باباکان حرکت کردیم منظره ای که بسیار زیبا  و هم عناصر طبیعی و هم عناصر تاریخی را در کنار هم داشت .در کنار کاخ ارشیر بابکان سیاه چادر های قشقایی برپا شده بود که  امکان خرید لباس های محلی و صنایع دستی ایل قشقایی را بوجود آورده بود .

کاخ اردشیر بابکان یا آتشكده فیروزآباد در دوران اردوان پنجم آخرین پادشاه اشکانی به دست اردشیر بابکان بنیان‌گذار سلسلهٔ ساسانی در سده ۳ میلادی ساخته شد. کاخ اردشیر بابکان از جاذبه‌های تاریخی و گردشگری فیروزآباد است.

این کاخ دارای تالارهای تو در تو است و با گذشت ۱۸۰۰ سال گچ‌بری قسمت بالای دیوارهای داخلی آن همچنان سالم مانده‌است. در ضلع شرقی کاخ، چهار ساختمان گنبدی شکل عظیم وجود دارد، این گنبدها به وسیلهٔ فیل‌پوش بالا رفته که مشابه آن در قلعه دختر (قلعه اردشیر) دیده می‌شود. قسمتی از نوک سقف گنبدها در دایره‌ای به قطر یک متر باز است. در ضلع شمالی خارج از دیوار کاخ نیز چشمه‌ای زلال از دل خاک می‌جوشد و استخری طبیعی جلوی این چشمه به وجود آمده‌است. نهری از کنار دیوار شرقی کاخ عبور می‌کند که موجب آبادانی شهر گور و کاخ ساسانی بوده است. کمی بالاتر از کاخ آتشدانی برای مراسم مذهبی وجود دارد. وجود چهار عنصر طبیعی آب، باد، خاک و آتش امتیار ویژه‌ای به این منطقه داده‌است.به علت قرار گرفتن اين كاخ در كنار چشمه «قمپ آتشكده» آن را آتشكده فیروزآباد نيز مي نامند

کاخ اردشیر تجسمی از عناصر بنیادین معماری ساسانی بود که روزگاری دراز پس از برافتادن امپراتوری ساسانی نیز در قالب معماری اسلامی ایران به حیات خود ادامه داد. نقشه اصلی کاخ بنا بر تداوم اصول معماری کاخی که در دورۀ هخامنشیان گسترش یافته بود، دارای دو مجموعه معماری جداگانه، اما وابسته به هم اداری و مسکونی است. کاخ اداری به تقلید از اسلوب اشکانی به ایوانی باز و بزرگ ختم می‌شود، اما این ایوان به سرسرای گنبددار بزرگی می‌رسد که آن را از معماری هخامنشیان و اشکانیان متمایز می‌کند. اتاق پذیرایی اصلی، تالار بار و تختگاه پادشاه بود.

سرسرای چهارگوش کاخ با گنبدی استوار که طاق‌بندهای سه‌کنج آن را می‌پوشاند، نوآوری اصلی معماران ساسانی را می‌رساند. تقریباً در تمامی نقشه‌هایی که ساسانیان پس از کاخ فیروزآباد برای ساختن کاخ کشیدند، مثلاً کاخ ساسان در سروستان، این سرسرای گنبد‌دار وجود دارد. پس از ساسانیان نیز، تداوم این اصول را می‌توان در طرح مسجدها دید.

ساخت بنا در پیروی از سنت‌های دیرپا و پابرجا که براساس قابل دسترسی بودن مواد و مصالح محلی شکل گرفته بود، با لاشۀ سنگ و ملاط سنگ گچ انجام گرفته‌است. درون و بیرون بنا با گچ اندود پوشانیده شده، تا حالت خام و خشن ساختمان پنهان بماند. با شکستن نمای بنا از راه تو نشسته کردن ساختمان و گچ‌بری‌های پیش آمده، حالت سایه‌روشن ایجاد می‌شد که از یک‌نواختی دیوارهای درونی بدون در و پنجره جلوگیری می‌کرد.

از آرایش درون کاخ، چیز چندانی باقی نمانده‌است. به نظر می‌رسد که ستون‌ها را پیکره‌مانند می‌کردند و گچ‌بری‌های ظریف قرنیزها نیز با سرمشق از قرنیزهای سنگی تخت جمشید انجام گرفته‌اند. تحولات جزئیات نقشه و ساختمان کاخ اردشیر در فیروزآباد را که شامل ایوان و اتاق گنبددار می‌باشند، در بسیاری از کاخ‌های ساسانی پس از آن می‌توان دید. اگرچه که مواردی مانند کاخ تیسفون که به احتمال زیاد توسط شاپور یکم (۲۴۱-۲۷۲ میلادی) ساخته شده بود و کاخ شاپور در شهر بیشاپور هم در نقشه و هم در آرایش وابسته تاثیرات اشکانی و هلنیستی هستند.

برخی پژوهشگران اهمیت کاخ اردشیر را همپای تخت جمشید می‌دانند، چرا که اردشیر در این کاخ به تخت نشست. کاخ اردشیر در سال ۱۳۱۰ در فهرست آثار تاریخی کشور به ثبت رسید و در حال حاضر برای ثبت در آثار جهانی نامزد شده است. در سال‌های اخیر، طرح ساخت پلی بر رودخانه تنگاب در نزدیکی این کاخ باعث نگرانی دوستداران و مسئولان میراث فرهنگی شده‌است. به عقیدۀ برخی کارشناسان، میراث فرهنگی، ساخت این پل فلزی رفت و آمد خودرو‌ها را چندین برابر افزایش داده و لرزه‌های ناشی از عبور خودروها، این اثر فرسودۀ تاریخی را تهدید می‌کند.

این پل که دسترسی روستاییان دهِ "آتشکده" را به جادۀ اصلی آسان‌تر می‌کند، به عقیدۀ کارشناسان، به حریم منظری کاخ لطمه وارد می‌کند و این عوامل ممکن است باعث شود که ثبت این اثر تاریخی در فهرست آثار جهانی با مشکل روبرو شود.